inşaatçı

II - Proleterler ve Komünistler


Komünistlerin proleterlerle ilişkisinin aslı nedir?

Öteki işçi partileri karşısında komünistler özel bir parti değildir.

Komünistlerin tüm proletaryanın çıkarlarından ayrı bir çıkarları yoktur.

Proletarya hareketini biçimlemek üzere özel ilkeler koymazlar.

Komünistlerin öteki proletarya partilerinden tek ayrıldıkları nokta bir yandan proleterlerin çeşitli ulusal mücadeleleri içinde tüm proletaryanın ulusallıktan bağımsız ortak çıkarlarını öne getirerek geçerli kılmaları öbür yandan da burjuvazi ile proletarya arasında yürüyen mücadelede her zaman hareketin bütününün çıkarlarını temsil ediyor olmalarıdır.

Demek ki komünistler pratikte bütün ülkelerin işçi partilerinin en kararlı hep ileriye götüren kesimleridir; kuramsal olarak komünistler proletaryanın öteki kitleleri önünde proleter hareketin koşullarını gidişini ve genel sonuçlarını gören bir öncüllüğe sahiptir.

Tüm öteki proletarya partileri gibi komünistlerin de ilk amacı: proletaryanın sınıf düzeyinde oluşması burjuva egemenliğinin yıkılması ve proletaryanın siyasal iktidarı ele geçirmesi.

Komünistlerin kuramsal ifadeleri asla şu ya da bu dünya düzelticisinin icat ettiği ya da keşfettiği fikirlere ilkelere dayanmaz.

Onların söyledikleri yalnızca mevcut bir sınıf mücadelesinin gözler önünde cereyan eden bir tarihsel hareketin somut ifadeleridir. Şimdiye kadarki mülkiyet ilişkilerinin ortadan kaldırılması hiç de komünizmin ayırt edici bir özelliği değildir.

Tüm mülkiyet ilişkileri sürekli bir tarihsel dönüşüme sürekli bir tarihsel değiştirmeye tabi olmuşlardır.

Örneğin Fransız Devrimi burjuva mülkiyet hatırına feodal mülkiyeti ortadan kaldırmıştır.

Komünizme özgü olan bütünüyle mülkiyetin kaldırılması değil burjuva mülkiyetinin kaldırılmasıdır.

Ama modern burjuva özel mülkiyeti ürünlerin sınıf karşıtlıklarına dayalı birinin ötekini sömürmesine dayalı biçimde üretilmesinin ve sahiplenilmesinin en son ve en tam ifadesidir.

Bu anlamda komünistler kuramlarını: özel mülkiyetin kaldırılması diye tek bir sözle özetleyebilirler. Biz komünistler kişisel olarak kazanılmış kişinin kendi çalışmasıyla elde edilmiş mülkiyeti ortadan kaldırmak istemekle suçlandık; her çeşit bireysel özgürlüğü bireysel edimi ve bireysel özerkliği meydana getiren şeymiş mülkiyet.

Kişisel çalışmayla elde edilmiş hakkıyla kazanılmış kişisel kazançla edinilmiş mülkiyet! Burjuva mülkiyetinden önce var olan küçük burjuva küçük köylü mülkiyetinden mi söz ediyorsunuz? Onu bizim kaldırmamıza gerek yok ki sanayinin gelişmesi ortadan kaldırdı onu gün geçtikçe daha da kaldırmakta.

Yoksa modern burjuva özel mülkiyetinden mi söz ediyorsunuz?

Peki ücretli emek proleterin emeği mülk sağlıyor mu kendisine? Asla. Onun emeği sermaye yaratıyor yani ücretli emeği sömüren mülkiyeti sağlıyor yalnızca yeniden sömürmek üzere yeni ücretli emek üretmesi halinde artabilen mülkiyeti. Bugünkü biçimiyle mülkiyet sermaye ile ücretli emek arasındaki karşıtlıkta deviniyor. Bu karşıtlığın her iki yanını bir gözden geçirelim.

Kapitalist olmak üretimde salt kişisel değil toplumsal bir konum almak demek. Sermaye ortaklaşa bir üründür ve ancak pek çok üyenin ortak edimiyle evet son tahlilde ancak toplumun tüm üyelerinin ortak edimiyle harekete geçirilebilir.

Demek ki sermaye kişisel değil toplumsal bir güç.

O halde sermaye toplumun üyelerinin tümüne ait olan bir ortak mülkiyete dönüştürülürse kişisel mülkiyet toplumsal mülkiyete dönüştürülmüş olmaz. Yalnızca mülkiyetin toplumsal karakteri değiştirilmiş olur. Sınıfsal karakterini yitirir.

Gelelim ücretli emeğe:

Ücretli emeğin ortalama fiyatı asgari ücrettir yani işçinin işçi olarak hayatta kalması için zorunlu olan geçim araçları toplamı. Öyleyse ücretli işçinin edimiyle sahip olduğu şey ancak onun çıplak hayatını yeniden üretmesine yeter. Emek ürünlerinin ancak doğrudan hayatı yeniden üretmek üzere böylesi kişisel mülkiyetini yani başkasının emeği üstünde egemenlik kurduracak net gelir bırakmayan kişisel mülkiyeti asla kaldırmak istiyor değiliz. Bizim istediğimiz yalnızca işçinin sırf sermayeyi artırmak için yaşadığı sırf egemen sınıfın çıkarının gerektirdiği kadar yaşadığı mülkiyetin bu rezil karakterini ortadan kaldırmak.

Burjuva toplumunda canlı emek yalnızca birikmiş emeği artırmanın bir aracıdır. Komünist toplumda ise birikmiş emeği yalnızca işçilerin yaşam sürecini genişletmek zenginleştirmek geliştirmek için bir araçtır.

Demek ki burjuva toplumda geçmiş bugüne hükmediyor komünist toplumdaysa bugün geçmişe hükmediyor. Burjuva toplumda çalışan birey özerk değilken kişisel değilken sermaye özerk ve kişiseldir.

İşte bu koşulların ortadan kaldırılmasına burjuvazi kişiselliğin ve özgürlüğün ortadan kaldırılması diyor! Haklı da. Yalnız burjuva kişiselliğinin burjuva özerkliğinin burjuva özgürlüğünün kaldırılması söz konusu tabii.

Şimdiki burjuva üretim ilişkileri içinde özgürlük deyince özgür ticaret özgür alış satış anlaşılmakta.

Ama bezirgânlık düştü mü özgür bezirgânlık da düşer. Bizim burjuvazinin başka özgürlük çığırtkanlıkları gibi özgür bezirgânlık deyişleri de ancak bağımlı bezirgânlığa ortaçağın köleleştirilmiş yurttaşına karşı bir anlam ifade eder yoksa komünizmin bezirgânlığı ve burjuva üretim ilişkilerini ortadan kaldırması karşısında burjuvazinin kendisini ortadan kaldırması karşısında anlamı kalmaz.

Özel mülkiyeti ortadan kaldırmak istiyoruz diye dehşete düşüyorsunuz. Oysa sizin mevcut toplumunuzda nüfusun onda dokuzunun özel mülkiyeti ortadan kaldırılmış durumda; özel mülkiyetiniz ancak onda dokuzun buna sahip olmaması sayesinde ayakta duruyor. Demek ki bizi suçlamanızın nedeni toplumun ezici çoğunluğunun mülksüz olmasını zorunlu koşul koyan bir mülkiyeti ortadan kaldırmak istememiz.

Tek kelimeyle bizi sizin mülkiyetinizi ortadan kaldırmak istemekle suçluyorsunuz. Doğrusu istediğimiz de bu.

Emek sermayeye paraya toprak rantına kısacası tekelleştirilebilir bir toplumsal güce dönüştürülemediği andan itibaren yani kişisel mülkiyet burjuva mülkiyetine geçirilemediği andan itibaren bireyin ortadan kaldırıldığını ilan ediyorsunuz.

Birey deyince burjuvadan başka birini burjuva mülk sahibinden başka birini düşünmediğinizi itiraf ediyorsunuz demek ki. İşte o birey kalmamalı doğrusu.

Komünizm kimsenin toplumsal ürünleri mülk edinme gücünü elinden almıyor yalnızca o mülkiyet yoluyla başkasının emeğini boyunduruğa sokma gücünü alıyor.

Özel mülkiyetin ortadan kaldırılmasıyla tüm faaliyetin duracağı genel bir tembelliğin ortalığı kaplayacağı ileri sürüldü.

Buna göre burjuva toplumu çoktan atalet yüzünden çökmüş olmalıydı; çünkü o toplumda kimler çalışıyorsa mülk edinemiyor kimler mülk sahibiyse çalışmıyor. Tüm bu kaygı sermaye olmadığı anda ücretli emek de olmaz totolojisine varır.

Komünizmde maddi ürünlerin mülkiyet ve üretim tarzına karşı ileri sürülen tüm suçlamalar manevi ürünlerin mülkiyet ve üretimine de genişletildi. Burjuva için nasıl sınıf mülkiyetinin son bulması üretimin kendisinin son bulması demekse sınıf kültürünün son bulması da bütünüyle kültürün son bulması demek oluyor.

Kaybına bu kadar üzüldüğü kültür ezici bir çoğunluk için makine haline gelme kültürü olmuş bile.

Ama burjuva mülkiyetinin ortadan kaldırılmasını kendi burjuvaca özgürlük kültür hukuk tasarımlarınızla ölçerek tartışmayın bizimle. Sizin fikirleriniz bile burjuva üretim ve mülkiyet ilişkilerinin birer ürünü nasıl hukukunuz kendi sınıfınızın yasa düzeyine yükseltilmiş iradesinden ibaretse; bir irade ki içeriği kendi sınıfınızın maddi yaşam koşullarıyla belirlenmiş.

Kendi üretim ve mülkiyet ilişkilerinizi üretimin geçirdiği tarihsel ilişkilerden koparıp genel geçer doğa ve akıl yasaları haline dönüştürdüğünüz ilginç tasarım göçüp gitmiş tüm egemen sınıfların da tasarımıydı. Antik dönem mülkiyeti için kavrayabildiğinizi feodal mülkiyet için kavrayabildiğinizi burjuva mülkiyeti için kavrayamaz oldunuz.

Ailenin ortadan kaldırılması! En radikaller bile komünistlerin bu utanç verici niyetlerine ateş püskürüyorlar.

Günümüzdeki aile burjuva ailesi neye dayanıyor? Sermayeye özel kazanca. Tam gelişmiş olarak yalnızca burjuvazi için var; ama proleterin ailesizliğe zorlanması ve kamusallaşmış fuhuş bütünlüyor onu.

Bu bütünleyicileri olmadı mı burjuva ailesi de olmaz kuşkusuz ve sermaye olmadı mı her ikisi de olmaz.

Ana babanın çocukları sömürmesini ortadan kaldırmak istiyoruz diye mi suçluyorsunuz bizi? Bu büyük suçumuzu itiraf ediyoruz.

Ama ev içi eğitimin yerine toplumsal eğitimi getirerek en sıcak ilişkileri yok ettiğimizi söylüyorsunuz.

Peki eğitiminizi bu toplumsal koşullar içinde yapmanızla olsun toplumun doğrudan ya da dolaylı müdahalesiyle olsun okul kanalıyla olsun vb. sizin eğitiminiz de toplumca belirlenmiyor mu? Toplumun eğitimi etkilemesi komünistlerin buluşu değil ki; komünistler yalnızca bu etkinin karakterini değiştiriyorlar eğitimi egemen sınıfın etkisinden koparıyorlar.

Aile ve eğitim üstüne ana baba ile çocuklar arasındaki kutsal ilişkiler üstüne burjuva söylemleri büyük sanayi yüzünden proleterlerin tüm aile bağları parçalandıkça ve çocuklar adi ticaret metaına ve çalışma araçlarına dönüştükçe bir o kadar iğrençleşiyor.

Ama siz komünistler kadınların ortaklaşalığını getirmek istiyorsunuz diye tüm burjuvazi koro halinde yüzümüze haykırmakta.

Burjuva kendi karısını salt bir üretim aracı olarak görüyor. Dolayısıyla üretim araçları ortaklaşa kullanılmalıdır sözünü duyar duymaz bu ortaklaşalık kaderinin aynı şekilde kadınları da kapsamasından başka bir şey düşünemiyor.

Tam tersine kadınların bu salt üretim aracı olarak kullanılma durumunu ortadan kaldırmaktır söz konusu olan burjuva bunu kavrayamıyor işte.

Kaldı ki bizim burjuvaların komünistlerde güya var olduğunu iddia ettikleri resmi kadın ortaklaşalığından böylesine dehşet duymaları son derece gülünç. Kadın ortaklaşalığını komünistlerin getirmesine hiç gerek yok ki; hemen her zaman vardı o.

Bizim burjuvalar resmi fuhuş bir yana çalıştırdıkları proleterlerin karılarına kızlarına sahip olmakla da yetinmeyip asıl kendi karılarını karşılıklı ayartmaktan zevk alırlar.

Burjuva ailesi aslında kadınların ortaklaşalığıdır. Komünistler de olsa olsa kadın ortaklaşalığının sahtece gizlisine karşılık resmi ve açık yüreklisini getirmek istedikleri iddiasıyla suçlanmış oluyorlar. Kaldı ki günümüz üretim ilişkilerinin ortadan kaldırılmasıyla ondan kaynaklanan kadın ortaklaşalığının da yani resmi veya gayri resmi fuhuşun da yok olacağı kendiliğinden anlaşılmaktadır.

Komünistlere ayrıca vatanı milliyeti ortadan kaldırmak isteme suçu yüklendi.

İşçilerin vatanı yoktur. Zaten onların olmayan bir şeyin alınması da mümkün değil. Proletarya önce siyasal iktidarı ele geçirmek kendini ulusal sınıf düzeyine getirmek kendini ulus yapmak durumunda olduğu için kendisi de ulusaldır hâlâ ama asla burjuva anlamda değil.

Halkların ulus olarak ayrışmaları ve karşıtlıkları daha burjuvazinin ticaret özgürlüğünün dünya pazarının sanayi üretimindeki tek biçimliliğin ve ona uyan yaşam koşullarının gelişmesiyle zaten giderek yok olmakta.

Proletaryanın egemenliği bunu daha da yok edecektir. Birleşik eylem hiç değilse uygar ülkeler arasında olmak üzere proletaryanın kurtuluşu için en önde gelen koşullardandır.

Bir bireyin bir başka bireyi sömürmesi ortadan kalktığı ölçüde bir ulusun da ötekini sömürmesi ortadan kalkacaktır.

Ulusun kendi içindeki sınıfların karşıtlığıyla birlikte ulusların birbirlerine karşı düşmanca tutumları da düşer.

Komünizme dinsel felsefi ve genel olarak ideolojik bakış açılarından yöneltilen suçlamalar daha fazla açıklanmaya değmez.

İnsanların maddi varoluş koşullarının toplumsal ilişkilerinin toplumsal varlıklarının onlardaki tasarımları görüşleri ve kavramları kısacası insanların bilincini de değiştirdiğini anlamak için daha derin bir bakışa ihtiyaç var mı?

Fikirlerin tarihi manevi üretimin maddi üretimle birlikte değiştiğinden başka neyi kanıtlar? Bir çağın egemen fikirleri yalnızca egemen sınıfın fikirleri olmuştur.

Tüm bir toplumda devrim yaratan fikirlerden söz edilir; bunu söylemekle yalnızca eski toplumun bağrında yeninin öğelerinin oluştuğu belirtilmiş oluyor öyle ki eski toplumsal ilişkilerin çözülmesi eski fikirlerin çözülmesini de birlikte getirir.

Eski dünyanın yıkılmakta olduğu kavrandığında Hıristiyan dini de eski dinlere baskın çıktı. 18. yüzyılda aydınlanma düşünceleri Hıristiyan düşüncesini alt ettiğinde feodal toplum o dönemde devrimci olan burjuvaziye karşı ölüm kalım savaşı veriyordu. Vicdan ve din özgürlüğü bilgi alanlarında serbest rekabetin egemenliğini dile getirmekteydi yalnızca.

"Ama" denecektir "dinsel ahlaksal felsefi politik hukuksal vb. düşünceler tarihsel gelişim içinde elbet değişim geçirmiş olmakla birlikte din ahlak felsefe politika hukuk bu değişimde hep kalmıştır.

Dahası her toplumsal durum için ortak olan özgürlük adalet vb. ebedi hakikatler vardır. Oysa komünizm ebedi hakikatleri ortadan kaldırıyor dini ahlakı yeniden biçimlemek yerine düpedüz kaldırıyor yani bugüne kadarki tarihsel gelişimlere ters düşüyor."

Bu suçlamanın özü nedir? Tüm bugüne kadarki toplum değişik evrelerde değişik biçimler gösteren sınıf karşıtlıkları içinde devinmiştir.

Ama hangi biçimi almış olursa olsun toplumun bir kesiminin öteki kesim tarafından sömürülmesi geçen yüzyılların tümünde ortak olan bir gerçekliktir. O halde tüm çeşitliliklere ve farklılıklara karşın o yüzyılların hepsindeki toplumsal bilincin ancak sınıf karşıtlıkları toptan yok olunca tam olarak çözülebilecek belli ortak biçimler içinde devinmesine hiç şaşmamalı.

Komünist devrim geçmişten gelen mülkiyet ilişkilerinin en kökten koparılışıdır; onun gelişim sürecinde geçmişten gelen fikirlerle de en kökten bir kopuş olmasına hiç şaşmamalı.

Neyse burjuvazinin komünizme karşı yönelttiği suçlamaları bırakalım bir yana.

Yukarıda gördük ki işçi devriminde ilk atılacak adım proletaryanın egemen sınıf konumuna yükselmesidir demokrasinin mücadeleyle kazanılmasıdır.

Proletarya kendi siyasal egemenliğini tüm sermayenin adım adım burjuvazinin elinden koparılmasına tüm üretim araçlarının devlet elinde yani egemen sınıf olarak örgütlenmiş proletarya elinde yoğunlaştırılmasına ve üretici güçleri büyüklüğünün olabildiğince hızla artırılmasına kullanacaktır.

Bu ise ilk aşamada kuşkusuz ancak mülkiyet hakkına ve burjuva üretim ilişkilerine despotça el atmak yoluyla olur yani ekonomik açıdan yetersiz ve geçici de görünse hareketin süreci içinde kendini aşan ve bütün bir üretim tarzının dönüştürülmesinin aracı olan bu vazgeçilmez önlemler yoluyla olur.

Bu önlemler kuşkusuz her ülkeye göre değişik olacaktır.

Ama en gelişkin ülkeler için şu aşağıdakiler epey ortak olarak kullanım alanına girebilecektir:

1. Toprak mülkiyetinin kamulaştırılması ve toprak rantının devlet giderlerine kullanılması.

2. Yüksek bir artış oranlı vergi.

3. Miras hakkının kaldırılması.

4. Tüm karşı gelenlerin ve ülkeden kaçanların mülklerine el konulması.

5. Devlet sermayeli ve tek tekel olarak Ulusal Banka yoluyla kredilerin devlet elinde merkezleştirilmesi./p>

6. Taşımacılığın devlet elinde merkezleştirilmesi.

7. Ulusal fabrikaların ve üretim araçlarının artırılması arazinin ortak bir plan uyarınca işlenir hale getirilip ıslahı.

8. Herkes için eşit çalışma zorunluluğu özellikle tarım için sanayi ordularının kurulması.

9. Tarım ve sanayi işletmelerinin birleştirilmesi kent ile kır arasındaki farkın süreç içinde giderilmesinde etkin olmak.

10. Tüm çocuklar için kamusal ve parasız eğitim. Çocukların bugünkü biçimde fabrikalarda çalıştırılmasına son verilmesi. Eğitimin maddi üretimle bütünleştirilmesi vb;

Gelişme süreci içinde sınıf ayrımları ortadan kaybolunca ve üretimin tümü örgütlü bireylerin ellerinde yoğunlaşınca kamusal zor kullanımının politik niteliği kalmaz. Politik zor kullanımı asıl anlamıyla bir sınıfın ötekilere baskı uygulamak üzere örgütlediği zor kullanımıdır. Proletarya burjuvaziyle mücadelesi gereği sınıf olarak birleşip devrim yoluyla egemen sınıf olduğunda ve egemen sınıf olarak zorla eski üretim ilişkilerini ortadan kaldırdığında böylece o üretim ilişkileriyle birlikte sınıf karşıtlığının varlık koşullarını da bütünüyle sınıfları da ve dolayısıyla sınıf olarak kendi egemenliğini de ortadan kaldırmış olur.

Sınıflarıyla ve sınıf çelişkileriyle birlikte eski burjuva toplumunun yerine her bireyin özgür gelişiminin herkes için topluca özgür gelişim koşulu olduğu bir birlik gelir.