Dipnotlar
[ 1 ] [1888 İngilizce baskıya Engels'in notu.]
Burjuvazi
deyince
toplumsal üretim araçlarının mülkiyetini elinde bulunduran ve ücretli emeği sömüren modern kapitalistler sınıfını anlıyoruz. Proletarya
deyince ise
kendi mülkiyetinde üretim aracı bulunmadığından
yaşayabilmek için işgücünü satmak zorunda olan modern ücretli işçiler sınıfını anlıyoruz.
[ 2 ]
Daha kesin deyişle
elde bulunan yazılı tarih. Tüm yazılı tarihten önce gelen toplumsal ön tarih
1847'de hemen hiç bilinmiyordu. O zamandan bu yana
Haxthausen
Rusya'da toprağın ortak mülkiyetini ortaya çıkardı
Maurer
tüm Alman kabilelerinin tarihsel başlangıç olarak bu temelde bulunduğunu kanıtladı ve giderek Hindistan'dan İrlanda'ya toplumun ilk biçiminin ortak toprak mülkiyetine sahip köy toplulukları olduğu bulundu. Nihayet Morgan'ın
gens'in hakiki doğasına ve kabiledeki konumuna ilişkin taçlandırıcı buluşuyla
bu ilkel komünal toplumun tipik yapısı ortaya kondu. Başlangıçtaki bu topluluk yapısının çözülmesiyle toplumun özel sınıflara ve sonunda karşıt sınıflara ayrılması başlıyor. [1888 İngilizce ve 1890 Almanca baskıya Engels'in notu.]
Bu çözülme sürecini "Ailenin
Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni"nde izlemeye çalıştım; ikinci baskı
Stuttgart 1886. [1888 İngilizce baskıya Engels'in notu.]
[ 3 ] [1888 İngilizce ve 1890 Almanca baskıya Engels'in notu.]
Hatta "üçüncü kesim" olarak feodal beylerinden ve ustalarından kendi özerk yerel yönetim ve siyasal haklarını koparma gücüne erişmeden önce de Fransa'da ortaya çıkan kentler "komün" diyorlardı kendilerine. Genel deyişle burada burjuvazinin ekonomik gelişimi için tipik ülke olarak İngiltere'yi
burjuvazinin siyasal gelişimi için de Fransa'yı ele aldık. [1888 İngilizce baskıya Engels'in notu.]
İtalyan ve Fransız kent burjuvaları
ilk özerk yönetim haklarını feodal beylerinden zorla aldıktan veya satın aldıktan sonra kendi kent topluluk-larını böyle adlandırdılar. [1890 Almanca baskıya Engels'in notu.]
[ 4 ]
Marx
sonradan
işçinin emeğini değil
emek gücünü sattığını ortaya koydu. -çev.
[ 5 ] [1888 İngilizce baskıya Engels'in notu.]
Kastedilen
1660-1689 İngiliz restorasyon dönemi değil
1814-1830 Fransız restorasyon dönemidir.
[ 6 ] [1888 İngilizce baskıya Engels'in notu.]
Bu
özellikle toprak soyluluğunun ve toprak ağalığının
mülklerinin büyük kısmını kendi hesaplarına kâhyalarına işlettikleri ve bunun yanında ayrıca büyük pancar şekeri ve patates alkolü üreticisi oldukları Almanya'ya ilişkindir. İngiliz aristokratları henüz o kadar düşmemişlerdir; ama az ya da çok kuşkulu anonim şirket kurucularına adlarını devretmek yoluyla rantların düşüşüne karşı rekabete nasıl girilebileceğini onlar da biliyor.
[ 7 ] [1890 Almanca baskıya Engels'in notu.]
1848 devrim dalgası tüm bu bayağı akımı ortalıktan süpürdü ve onlarda sosyalistlik yapma hevesi bırakmadı. Bu akımın esas temsilcisi ve tipi Bay Karl Grün'dür.
[ 8 ]
Phalanstere
Charles Fourier'nin tasarladığı sosyalist kolonilerin adıydı; Cabet
kendi ütopyasını ve sonra Amerika'daki komünist kolonisini İkarya diye adlandırıyordu. [1888 İngilizce baskıya Engels'in notu.]
Kendi komünist model toplumlarını Owen
home-colony'ler olarak adlandırıyor (ülke içi koloniler). Phalanstare
Fourier'nin tasarladığı toplumsal saraylardı. İkarya
komünist düzenlerini Cabet'in tasvir ettiği ütopik fantezi ülkesiydi. [1890 Almanca baskısına Engels'in notu.]
[ 9 ]
O zamanlar parlamentoda Ledru-Rollin'in
yazında Louis Blanc'ın ve basında "Réforme" adlı günlük gazetenin temsil ettiği parti. "Sosyal demokrasi" adı
onu bulanlar için
demokratik bir partide veya cumhuriyetçi bir partide az ya da çok sosyalist renkte bir seksiyon anlamına gelmekteydi. [1888 İngilizce baskıya Engels'in notu.]
O zamanlar Fransa'da kendine sosyalist-demokratik diyen parti
Ledru--Rollin'in siyasal
Louis Blanc'ın da yazınsal olarak temsil ettiği partiydi; yani bugünkü Alman Sosyal demokrasisinden dağlar kadar farklıydı. [1890 Almanca baskıya Engels'in notu.]
K Marx - Fr Engels: Komünist Manifesto