h3LL_s3xY

Kur'an'da adi geçen peygamberlerden. Medyen ve Eyke halkina peygamber olarak gönderildi. Bu iki ülkede ayri ayri mücadelede bulundu. Bu iki toplumla yaptigi mücadelesi çesitli ayetlerde geçmektedir.
Medyen ve Eyke daglik ve ormanlik olan iki ülke idi. Medyen topraklari Hicaz'in kuzey batisinda oradan Kizildeniz'in dogu sahiline güney Filistin'e Akabe Körfezi'ne ve Sina Yarimadasi'nin bir bölümüne kadar uzanan bölgelerde yer alir.
Kur'an'in Medyen halki hakkinda anlattiklarinin önemini kavramak için bu insanlarin Hz. ibrahim'in üçüncü hanimi Katurah'tan olma oglu Midyan'in soyundan geldikleri iddialarina dikkat edilmelidir. Dogrudan dogruya onun neslinden gelmemis olduklari halde tümü onun soyundan olduklarini iddia etmislerdir. Çünkü eski bir gelenege göre büyük bir zata bagli olan herkes daha sonra yavas yavas onun torunlari arasinda sayilmaya baslanirdi. Nitekim Hz. ismail'in (a.s) soyundan gelmemesine ragmen bütün Araplara "ismailogullari" denmistir. Hz. Yakub (a.s)'in soyu (israilogullari) için de durum aynidir. Ayni sekilde Hz. ibrahim (a.s)'in çocuklarindan biri olan Midyan'in etkisi altina giren tüm bölge halkina Bena Medyen (Medyenogullari) ve onlarin oturdugu yerlere de Medyen bölgesi dendi (ez-Zirikl Kâmûsû'l-A'Iâm VI 4244; Yakut el-Hamev Mu'cemü'l-Büldan Beyrut 1956 V 77).
Suayb (a.s) Hz. ibrahim'in torunlarindan Mikâil'in ogludur. Annesi ise Hz. Lut'un kizidir (et-Taber Tarih Misir 1326I 167; es-Sa'leb el-Arâis Misir 1951 s. 164; M. Asim Köksal Peygamberler Tarihi Ankara 1990 I 327).
Yüce Allah'tan Suayb (a.s)'a kitab veya sahife gönderilmedi. O Âdem sit idris Nuh ve ibrahim'e indirilen sahifeleri okudu ve onlarla tebligde bulundu (Ibn Asakir Tarih Beyrut 1979 VI 322).
Suayb (a.s) büyük bir hatipti. insanlari güzel söz ve nasihatlarla aydinlatmaya çalisti. Dolayisiyla ona peygamberler hatibi denilmistir (ez-Zemahserî el-Kessâf Kahire 1977 II 118).
Suayb (a.s) ayni zamanda Musa (a.s)'in kayinpederi idi. Kizi Safura'yi Musa (a.s) ile evlendirmisti (ibnü'lEsir el-Kâmil Beyrut 1965 177).
Suayb (a.s)'in Peygamber olarak Medyen'e gönderilmesi ve Medyenlilerle mücadelesi Kur'an'da söyle bildirilir:
"Medyen'e de kardesleri suayb'i (gönderdik). Dedi ki: "Ey kavmim Allah'a kulluk edin sizin ondan baska ilahiniz yoktur. Size Rabbinizden açik bir delil geldi. Ölçüyü ve tartiyi tam yapin insanlarin esyalarini eksik vermeyin düzeltildikten sonra yeryüzünde bozgunculuk yapmayin. Eger inanan (insan)lar iseniz böylesi sizin için daha iyidir!... Ve her yolun basina oturup da tehdit ederek insanlari Allah yolundan çevirmege ve O (Allah yolu)nu egriltmeye çalismayin. Düsünün siz az idiniz O sizi çogaltti ve bakin bozguncularin sonu nasil oldu!... Eger içinizden bir kismi benimle gönderilene inanmis bir kismi da inanmamis ise Allah aramizda hükmedinceye kadar sabredin. O hükmedenlerin en iyisidir" (el-A'raf 7/858687).
Görülüyor ki Suayb (a.s) onlari Allah'a kulluk etmeye insan haklarina saygili olmaya her türlü bozgunculuktan uzak durmaya ve bu yolda sabirla hareket etmeye davet ediyordu. Fakat Medyen halki Suayb (a.s)'in nasihatlarini dinlemediler ve kötü hareketlerinde daha ileri gittiler. Onlarin bu isyan ve sapkinliklari Kur'an'da söyle haber verilir.
"Dediler ki: Ey Suayb senin söylediklerinden çogunu anlamiyoruz biz seni içimizde zayif görüyoruz. Kabilen olmasaydi seni mutlaka taslarla(öldürür)dük! Senin bize karsi hiç bir üstünlügün yoktur!" (Hd 11/91).
Suayb (a.s) onlarin bu taskinliklarina karsi nasihat ediyor ve onlari büyük bir azap ile kokutuyordu:
(Suayb onlara de ki): Ey kavmim size göre kabilem Allah'tan daha mi üstün ki O'nu arkaniza atip unuttunuz? süphesiz Rabbim yaptiklarinizi kusaticidir. (Ondan bir sey gizli kalmaz.)
Ey kavmim oldugunuz yerde (yaptiginizi) yapin ben de yapiyorum. Yakinda kime azabin gelip kendisini rezil edecegini ve kimin yalanci oldugunu bileceksiniz. Gözetin ben de sizinle beraber gözetmekteyim."(Hd 11/92-93)
Her türlü mücadelede teblig ve nasihate ragmen Allah'in emirlerini dinlemeyen zulüm taskinlik ve kötülükte israr eden Medyen halki azabi hak etmisti: Derken o (müthis) sarsinti onlari yakalayiverdi yurtlarinda diz üstü çöke kaldilar. suayb'i yalanlayanlar sanki yurtlarinda hiç oturmamis gibi oldular. suayb'i yalanlayanlar... iste ziyana ugrayanlar onlar oldular" (el-A'raf 7/91-92).
Medyen halki kfirlerin kaçinilmaz sonu olan azaba maruz kaldiktan sonra Suayb (a.s) onlara acimisti. Bu durum Ku'an'da söyle bildirilir:
(Suayb) onlardan yüz çevirdi ve dedi ki: Ey kavmim ben size Rabbimin gönderdigi gerçekleri duyurdum ve size ögüt verdim. Artik kâfir bir kavme nasil acirim!.." (el-A'raf 7/93)
Buna göre Allah'in emirlerini dinlememede israr eden ve bunun neticesinde Allah'in azabi ile cezalandirilanlara acimamak gerekir. Çünkü bu cezayi hak etmis oluyorlar.
Suayb (a.s) Medyenlilerle beraber Eyke halkina da peygamber olarak gönderilmisti. Onlarla da önemli mücadelelerde bulundu. Onlarla olan mücadelesi ve onlarin isyankârligi Kur'an'da söyle özetlenmektedir.
Gerçekten Eyke halki da zalim kimselerdi" (el-Hasr 15/78).
Eyke halki da gönderilen elçileri yalanladi. Suayb onlara demisti ki: (Allah'in azabindan) korunmaz misiniz? Ben size gönderilen güvenilir bir elçiyim. Artik Allah'tan korkun ve bana itaat edin. Ben sizden buna karsi bir ücret istemiyorum. Benim ücretim yalniz alemlerin rabbine aittir. Ölçüyü tam yapin eksiltenlerden olmayin. Dogru terazi ile tartin. insanlarin haklarini kismayin. Yeryüzünde bozgunculuk yaparak karisiklik çikarmayin Sizi ve önceki nesilleri yaratan(Allah)tan korkun" (es-suar 26/176177178179180181182183184).
Eykeliler Suayb (a.s)'in telkinlerine karsi ters hareket ettiler. Söz dinlemeyip isyanda bulundular. Hatta Suayb (a.s)'a hakaret ettiler. Onlarin bu isyani Kur'an'da söyle dile getirilir:
"Dediler: Sen iyice büyülenmislerdensin. Sen de bizim gibi bir insansin biz seni mutlaka yalancilardan saniyoruz" (es-suarâ 26/185 186) .
Eykeliler bununla bile yetinmediler. Azab isteyecek kadar ileri gittiler: "Eger dogrulardansan o halde üzerimize gökten parçalar düsür" (es-suarâ 26/187) diyerek Suayb (a.s)'a meydan okudular. Suayb (a.s) onlara söyle cevap verdi: "Rabbim yaptiginizi daha iyi bilir" (es-suara 26/188). Yüce Allah da onlara verilen azabi söyle haber veriyor: "O'nu yalanladilar. Nihâyet o gölge gününün azabi kendilerini yakaladi. Gerçekten o büyük bir günün azabi idi. Muhakkak ki bunda bir ibret vardir. Ama yine çoklari inanmazlar" (es-suarâ 26/189 190).
Ayette söz konusu olan "gölge gününün azabi" hakkinda müfessirler söyle bir açiklamada bulunuyorlar: Eykeliler azab isteyince günes yedi gün müthis bir sicakligi yaydi. O sirada gökyüzünde bir bulut belirdi ve serin bir rüzgar esti. Eyke'liler bulutun gölgesinde toplandilar. Birden o buluttan bir ates indi ve Eyke halki yeryüzünden silindi (el-Beydav Envaru't-Tenzl Misir 1955 II 84).
Medyen ve Eyke halki Hz. suayb'i dinlemediler ve bunun neticesinde yukarida sunulan âyetlerde ifâde edildigi gibi helâk oldular. Allah'i dinlememenin peygambere uymamanin ve yanlis yollara sapmanin cezasini buldular. Suayb (a.s) kendisine uyanlarla birlikte Mekke'ye gidip yerlesti.
Orta boylu bugday benizli biri olan Suayb (a.s) hayatinin sonuna dogru gözlerini kaybetmisti amâ olarak yasiyordu. Mekke'de vefât etti. Türbesinin Kâbe'nin batisinda Darünnedve ile Benu Semh kapisinin arasinda oldugu rivâyet edilir (et-Taberî Tarih Misir 1326 I 167; Ibn Kuteybe Kitabü'l-Maârif Beyrut 1970 s. 19: Ibn Asakir Tarih Beyrut 1979 VI 322).