09_AydıN

~~Umßrella~~ · 29-12-2007, 12:25

Genel Bilgiler

Yüzölçümü: 8.007 km²

Nüfus: 950.757 (2000)

Aydın Tralles antik kentinin üzerine kurulmuştur. Eski çağlarda Ege Bölgesi’nin en önemli kentlerinden birisidir.Antik dönemin birçok bilgin mimar heykeltıraşı Aydın’da yetişmiştir. Bunlar arasında Antemiyus Thales Anaximandros Anaximenes Hekotaios Hippodamos İsodor sayılabilir.

AYDIN'IN TARİHİ

Binlerce yıl önce B. Menderes Irmağının suladığı bereketli ovalar üzerine kurulmuş olan Aydın doğanın kültürle kucaklaştığı ve ülkemizde turizmin ilk başladığı illerden birisidir.
Ünlü tarihçi Heredot tarafından “Bizim yeryüzünde bildiğimiz en güzel gökyüzünün altı” olarak nitelendirilen Aydın; tarım turizm ve sanayi sektörlerindeki potansiyeli vasıflı insan gücüyle Ege Bölgesi ve Ülkemizin hızla gelişen illerinden biri durumundadır.
Tarih boyunca çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapan Aydın İli ismini Aydınoğlu beyliğinden almıştır. Kurtuluş savaşı yıllarında milli kuvvetler ve efelerin öncülüğünde gerçekleştirilen kahramanca mücadeleler sonucu 7 Eylül 1922 yılında Yunan işgalinden kurtarılmıştır.

AYDIN'IN COĞRAFYASI

8007 Km2 alana sahip olan ilimizin 2000 yılı Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre merkez ilçe nüfusu 143.267 toplam nüfusu ise 950.757’dir.
Aktif nüfusun % 30'u ticaret % 28'i tarım % 12'si inşaat % 9'u imalat sanayi % 8'i devlet hizmetleri ve geri kalan % 13'ü ise diğer işlerde çalışmaktadır.
2001 yılında İl’de kişi başına düşen Milli Gelir 2017 dolar iken 2006 yılında bu rakamın 5.000 doları aştığı tahmin edilmektedir.

B.Menderes Irmağının suladığı bereketli ovalar üzerinde kurulu olan İlimiz sahip olduğu toprak ve su kaynaklarının zenginliği ile Akdeniz İklimi sayesinde her türlü bitkisel üretimin yapılması için önemli bir tarım potansiyeline sahiptir. İl topraklarının %47.50 sini oluşturan 395494 hektar alanda tarımsal üretim yapılmaktadır. Geriye kalan arazilerin 298000 hektarı orman 47466 hektarı çayır-mera 14271 hektarı göl-bataklık 76.669 hektarı tarım dışı arazilerdir.
Sulanabilir nitelikteki 252.486 hektar alanın % 68'lik kısmını oluşturan 173.173 hektarda sulu tarım yapılmaktadır. Üretimde küçük ve orta boy işletmelerin ağırlığı görülür.

Giyim
Hızlı Kentleşme ve modern yaşantı eğilimleri nedeniyle Aydın yöresi geleneksel giysileri çoğunlukla kırsal yerleşim birimlerinde görülmektedir Fakat çeşitli kutlamalarda ve festivallerde ve özel günlerde geleneksel giysileri görmek mümkündür.

Yöre Mutfağı
Aydın mutfağı Türkiye'nin çok zengin çeşidi bol ve lezzetli mutfakları arasındadır. Yörenin zeytinyağlı yemekleri incirüzüm ve bunlardan yapılan şaraplar narenciye ürünleri turunç reçeli ve çipura kefal mercan ve barbunya gibi zengin balık çeşitlerinin tadılması tavsiye edilir. Yörenin kendine özgü yemeklerinden bazıları; çorbalardan tarhana çorbası kulak çorbası; yemeklerden acılı güveç patlıcan biber kızartma zeytinyağlı kırlı kızartma zeytinyağlı taze ve kuru börülce patlıcan kavurma sarmaşık ve kedirgen kavurma yaprak sarma etli nohut yahnisi nohutlu kereviz etli enginar arap saçıciğer sote imambayıldı keşkek tandır kebap yuvarlama (sıkma) paşa böreği cilav(ayran böreği); salatalardan patlıcan-biber teretoru (turşusu) börülce teretoru turp otu salatası semizotu salatası çingene pilavı; tatlılardan ise irmik helvası zerde muhallebi sütlaç aşure lokma pelvize tatlısı paşa böreği yuvarlama ısırganotu böreği sayılabilir..

Yapmadan Dönme
Aphrodisias antik kenti ile Didyma Apollon tapınağını ziyaret etmeden

Kuşadası Altın Güvercin yarışmasını seyretmeden

Ege yöresine özgün zeytinyağlı yemeklerinden nefis incirlerinden şaheser üzümlerinden ve bunlardan yapılan şaraplardan
narenciye ürünlerinden tatmadan

Turunç reçeli almadan

Başta çipura kefal mercan ve barbunya olmak üzere enfes balık türlerini denemeden

Halı kilim deri giysiler mücevherat vb. hatıra eşyaları satan zarif butiklere uğramadan

Dönmeyin...

~~Umßrella~~ · 29-12-2007, 12:27

Yörük Ali Efe (1895 - 1951)

Yörük Ali Efe 1895 yılında Aydın İli Sultanhisar İlçesi Kavaklı Köyünde dünyaya gelmiştir. Babası Sarıtekeli aşiretinden İbrahim oğlu Apti annesi yine yörüklerin Atmaca aşiretinden Fatma’dır.

Yörük Ali ondokuz yaşına geldiğinde Aydın dağlarında dolaşan Alanyalı Molla Ahmet Efe’nin gurubuna katılmak istedi. Ağır bir sınavdan geçirilerek guruba alındı. Kısa zamanda Efe’nin ve tüm zeybeklerin güven ve sevgisini kazanarak gurupta ikinci adam konumuna yükseldi.

Alanyalı Molla Ahmet Efe’nin Bozdoğan Kavaklıdere baskınında ölmesi üzerine Yörük Ali Efe olarak gurubun başına geçti. Dört yıldan fazla dağlarda dolaşan Yörük Ali Efe bu süre içinde daima ezilenin mağdur edilenin güçsüzün yanında oldu. Haklı olarak halk tarafından sevildi itibar ve destek gördü.

Yörük Ali Efe 1919 senesinde dağdan indi. O sıralar düşman İzmir’i ardından Aydın ve Nazilli’yi işgal etmişti. Yörük Ali Efe Kıllıoğlu Hüseyin Efe ve bazı arkadaşları Aydın İli’nin Çine İlçesi Yağcılar Köyünde toplanarak Sultanhisar İlçesine iki kilometre uzaklıkta Malgaç demiryolu köprüsü yanındaki güçlü ve tam teçhizatlı düşman karakoluna baskın yaptılar. Tarih:16 Haziran 1919. karakol tümüyle imha edildi. Oldukça önemli cephane ve erzak ele geçirildi. Bu baskın Batı ve Güney Anadolu’da düzenli bilinçli ve milli şuurla düşmana yapılan ilk baskındır. Bu önemli başarı halka ümit ve cesaret vermiş düşmanın yurttan kovulabileceğine olan inancını arttırmış ve Yörük Ali Efe’nin liderliğini perçinlemiştir. Düşman beklemediği bu baskın karşısında paniğe kapılmış Nazilli’deki kuvvetlerini Aydın istikametine çakmıştır. Ne yazık ki çevreyi yakarak yıkarak masum insanları öldürerek...

Daha sonra 7. tümen kumandanı Şefik AKER’in başkanlığında kurulan halk meclisinde oy birliğince alınan karar uyarınca Aydın Yörük Ali Efe emrindeki kuvvetler tarafından birinci kere kurtarılmıştır. Ancak takviye kuvvetlerle güçlenen düşman ordusu Aydın’ı ikinci kez işgal etmiştir. Artık kanlı savaşlar başlamıştır. Köşk Umurlu ve Dörtyol cephesi kurularak olağanüstü cesaretle donanımlı ve sayıca çok fazla olan düşman kuvvetleri büyük kayıplara uğratılmıştır.

Böylece düzenli ordu kurulana kadar yirmi aylık bir süre düşman kuvvetlerinin Aydın kanadından Anadolu içlerine ilerlemesi engellenmiştir. Düzenli ordunun kurulması üzerine Yörük Ali Efe emrindeki savaş deneyimi çok iyi olan büyük bir gurubu her ferdinin istek ve sevgisiyle orduyla bütünleştirmiştir. Kendisi de Milli Aydın Cephesi Komutanı olarak savaş sona erene kadar vatani görevini sürdürmüştür.

Yörük Ali Efe alçak gönüllü bir insandı. Kurtuluş Savaşındaki rolü ile ilgili olarak yapılan övgülere verdiği şu yanıttı her zaman hatırlanacaktır. “Bazı kimseler savaş zamanında yapılan işlerin birçoğunu bana ve başkalarına mal ederler. Bu yanlıştır. Bir kişinin beş kişinin böyle büyük davalarda ne ehemmiyeti olur ki? Gönlünde vatan muhabbeti taşıyan her vatansever o günlerde bizim gibi düşünmüş bizim gibi duymuş ondan sonra da bizimle beraber olmuştur. Milli mukavemette aslan payını kendine ayırmakta hata vardır. Bir elin şamatası olurmu ki?”

Yörük Ali Efe Kurtuluş Savaşından sonra altı sene İzmir’de yaşadı 1928 senesinde Kurtuluş Savaşında bir süre karargahı olan Yenipazar’a taşındı. 1951 senesinde tedavi için gittiği Bursa’da vefat etti.

Yörük Ali Efe vasiyetinde Yenipazar’da toprağa verilmesini istedi. Ayrıca “Halkı iyidir toprağı sever toprağı seven insan sever. Ben orada rahat ederim dedi. Kuva’yı Milliye’nin bu değerli komutanı TBMM tarafından istiklal madalyası ile ödüllendirilmiştir. Ayrıca değerli Türk halkının ona verdiği rütbelerden en büyüğüdür.
“Hey gidinin Efesi-Efesi-Efelerin Efesi...”

Efelerin Efesi Yörük Ali
Şu Dalama'dan geçtin mi
Soğuk da sular içtin mi
Efelerin içinde
Yörük Ali'yi seçtin mi?

Hey gidinin efesi efesi
Efelerin efesi

Şu Dalama'nın çeşmesi
Ne hoş olur içmesi
Yörük Ali'yi sorarsan
Efelerin seçmesi

Hey gidinin efesi efesi
Efelerin efesi

Cepkenimin kolları
Parıldıyor pulları
Yörük de Ali geliyor
Açıl Aydın yolları

Hey gidinin efesi efesi
Efelerin efesi

Konu araçları
Yazıcıdaki Görüntüsünü Göster Sayfayı Maille Gönder
Gösterim Modları
Doğrusal Mod Hybrid Moduna Geç Switch to Threaded Mode

29-12-2007, 12:25	#1 (permalink)
~~Umßrella~~	09_AydıN Genel Bilgiler Yüzölçümü: 8.007 km² Nüfus: 950.757 (2000) Aydın Tralles antik kentinin üzerine kurulmuştur. Eski çağlarda Ege Bölgesi’nin en önemli kentlerinden birisidir.Antik dönemin birçok bilgin mimar heykeltıraşı Aydın’da yetişmiştir. Bunlar arasında Antemiyus Thales Anaximandros Anaximenes Hekotaios Hippodamos İsodor sayılabilir. AYDIN'IN TARİHİ Binlerce yıl önce B. Menderes Irmağının suladığı bereketli ovalar üzerine kurulmuş olan Aydın doğanın kültürle kucaklaştığı ve ülkemizde turizmin ilk başladığı illerden birisidir. Ünlü tarihçi Heredot tarafından “Bizim yeryüzünde bildiğimiz en güzel gökyüzünün altı” olarak nitelendirilen Aydın; tarım turizm ve sanayi sektörlerindeki potansiyeli vasıflı insan gücüyle Ege Bölgesi ve Ülkemizin hızla gelişen illerinden biri durumundadır. Tarih boyunca çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapan Aydın İli ismini Aydınoğlu beyliğinden almıştır. Kurtuluş savaşı yıllarında milli kuvvetler ve efelerin öncülüğünde gerçekleştirilen kahramanca mücadeleler sonucu 7 Eylül 1922 yılında Yunan işgalinden kurtarılmıştır. AYDIN'IN COĞRAFYASI 8007 Km2 alana sahip olan ilimizin 2000 yılı Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre merkez ilçe nüfusu 143.267 toplam nüfusu ise 950.757’dir. Aktif nüfusun % 30'u ticaret % 28'i tarım % 12'si inşaat % 9'u imalat sanayi % 8'i devlet hizmetleri ve geri kalan % 13'ü ise diğer işlerde çalışmaktadır. 2001 yılında İl’de kişi başına düşen Milli Gelir 2017 dolar iken 2006 yılında bu rakamın 5.000 doları aştığı tahmin edilmektedir. B.Menderes Irmağının suladığı bereketli ovalar üzerinde kurulu olan İlimiz sahip olduğu toprak ve su kaynaklarının zenginliği ile Akdeniz İklimi sayesinde her türlü bitkisel üretimin yapılması için önemli bir tarım potansiyeline sahiptir. İl topraklarının %47.50 sini oluşturan 395494 hektar alanda tarımsal üretim yapılmaktadır. Geriye kalan arazilerin 298000 hektarı orman 47466 hektarı çayır-mera 14271 hektarı göl-bataklık 76.669 hektarı tarım dışı arazilerdir. Sulanabilir nitelikteki 252.486 hektar alanın % 68'lik kısmını oluşturan 173.173 hektarda sulu tarım yapılmaktadır. Üretimde küçük ve orta boy işletmelerin ağırlığı görülür. Giyim Hızlı Kentleşme ve modern yaşantı eğilimleri nedeniyle Aydın yöresi geleneksel giysileri çoğunlukla kırsal yerleşim birimlerinde görülmektedir Fakat çeşitli kutlamalarda ve festivallerde ve özel günlerde geleneksel giysileri görmek mümkündür. Yöre Mutfağı Aydın mutfağı Türkiye'nin çok zengin çeşidi bol ve lezzetli mutfakları arasındadır. Yörenin zeytinyağlı yemekleri incirüzüm ve bunlardan yapılan şaraplar narenciye ürünleri turunç reçeli ve çipura kefal mercan ve barbunya gibi zengin balık çeşitlerinin tadılması tavsiye edilir. Yörenin kendine özgü yemeklerinden bazıları; çorbalardan tarhana çorbası kulak çorbası; yemeklerden acılı güveç patlıcan biber kızartma zeytinyağlı kırlı kızartma zeytinyağlı taze ve kuru börülce patlıcan kavurma sarmaşık ve kedirgen kavurma yaprak sarma etli nohut yahnisi nohutlu kereviz etli enginar arap saçıciğer sote imambayıldı keşkek tandır kebap yuvarlama (sıkma) paşa böreği cilav(ayran böreği); salatalardan patlıcan-biber teretoru (turşusu) börülce teretoru turp otu salatası semizotu salatası çingene pilavı; tatlılardan ise irmik helvası zerde muhallebi sütlaç aşure lokma pelvize tatlısı paşa böreği yuvarlama ısırganotu böreği sayılabilir.. Yapmadan Dönme Aphrodisias antik kenti ile Didyma Apollon tapınağını ziyaret etmeden Kuşadası Altın Güvercin yarışmasını seyretmeden Ege yöresine özgün zeytinyağlı yemeklerinden nefis incirlerinden şaheser üzümlerinden ve bunlardan yapılan şaraplardan narenciye ürünlerinden tatmadan Turunç reçeli almadan Başta çipura kefal mercan ve barbunya olmak üzere enfes balık türlerini denemeden Halı kilim deri giysiler mücevherat vb. hatıra eşyaları satan zarif butiklere uğramadan Dönmeyin...

29-12-2007, 12:27	#2 (permalink)
~~Umßrella~~	Yörük Ali Efe (1895 - 1951) Yörük Ali Efe 1895 yılında Aydın İli Sultanhisar İlçesi Kavaklı Köyünde dünyaya gelmiştir. Babası Sarıtekeli aşiretinden İbrahim oğlu Apti annesi yine yörüklerin Atmaca aşiretinden Fatma’dır. Yörük Ali ondokuz yaşına geldiğinde Aydın dağlarında dolaşan Alanyalı Molla Ahmet Efe’nin gurubuna katılmak istedi. Ağır bir sınavdan geçirilerek guruba alındı. Kısa zamanda Efe’nin ve tüm zeybeklerin güven ve sevgisini kazanarak gurupta ikinci adam konumuna yükseldi. Alanyalı Molla Ahmet Efe’nin Bozdoğan Kavaklıdere baskınında ölmesi üzerine Yörük Ali Efe olarak gurubun başına geçti. Dört yıldan fazla dağlarda dolaşan Yörük Ali Efe bu süre içinde daima ezilenin mağdur edilenin güçsüzün yanında oldu. Haklı olarak halk tarafından sevildi itibar ve destek gördü. Yörük Ali Efe 1919 senesinde dağdan indi. O sıralar düşman İzmir’i ardından Aydın ve Nazilli’yi işgal etmişti. Yörük Ali Efe Kıllıoğlu Hüseyin Efe ve bazı arkadaşları Aydın İli’nin Çine İlçesi Yağcılar Köyünde toplanarak Sultanhisar İlçesine iki kilometre uzaklıkta Malgaç demiryolu köprüsü yanındaki güçlü ve tam teçhizatlı düşman karakoluna baskın yaptılar. Tarih:16 Haziran 1919. karakol tümüyle imha edildi. Oldukça önemli cephane ve erzak ele geçirildi. Bu baskın Batı ve Güney Anadolu’da düzenli bilinçli ve milli şuurla düşmana yapılan ilk baskındır. Bu önemli başarı halka ümit ve cesaret vermiş düşmanın yurttan kovulabileceğine olan inancını arttırmış ve Yörük Ali Efe’nin liderliğini perçinlemiştir. Düşman beklemediği bu baskın karşısında paniğe kapılmış Nazilli’deki kuvvetlerini Aydın istikametine çakmıştır. Ne yazık ki çevreyi yakarak yıkarak masum insanları öldürerek... Daha sonra 7. tümen kumandanı Şefik AKER’in başkanlığında kurulan halk meclisinde oy birliğince alınan karar uyarınca Aydın Yörük Ali Efe emrindeki kuvvetler tarafından birinci kere kurtarılmıştır. Ancak takviye kuvvetlerle güçlenen düşman ordusu Aydın’ı ikinci kez işgal etmiştir. Artık kanlı savaşlar başlamıştır. Köşk Umurlu ve Dörtyol cephesi kurularak olağanüstü cesaretle donanımlı ve sayıca çok fazla olan düşman kuvvetleri büyük kayıplara uğratılmıştır. Böylece düzenli ordu kurulana kadar yirmi aylık bir süre düşman kuvvetlerinin Aydın kanadından Anadolu içlerine ilerlemesi engellenmiştir. Düzenli ordunun kurulması üzerine Yörük Ali Efe emrindeki savaş deneyimi çok iyi olan büyük bir gurubu her ferdinin istek ve sevgisiyle orduyla bütünleştirmiştir. Kendisi de Milli Aydın Cephesi Komutanı olarak savaş sona erene kadar vatani görevini sürdürmüştür. Yörük Ali Efe alçak gönüllü bir insandı. Kurtuluş Savaşındaki rolü ile ilgili olarak yapılan övgülere verdiği şu yanıttı her zaman hatırlanacaktır. “Bazı kimseler savaş zamanında yapılan işlerin birçoğunu bana ve başkalarına mal ederler. Bu yanlıştır. Bir kişinin beş kişinin böyle büyük davalarda ne ehemmiyeti olur ki? Gönlünde vatan muhabbeti taşıyan her vatansever o günlerde bizim gibi düşünmüş bizim gibi duymuş ondan sonra da bizimle beraber olmuştur. Milli mukavemette aslan payını kendine ayırmakta hata vardır. Bir elin şamatası olurmu ki?” Yörük Ali Efe Kurtuluş Savaşından sonra altı sene İzmir’de yaşadı 1928 senesinde Kurtuluş Savaşında bir süre karargahı olan Yenipazar’a taşındı. 1951 senesinde tedavi için gittiği Bursa’da vefat etti. Yörük Ali Efe vasiyetinde Yenipazar’da toprağa verilmesini istedi. Ayrıca “Halkı iyidir toprağı sever toprağı seven insan sever. Ben orada rahat ederim dedi. Kuva’yı Milliye’nin bu değerli komutanı TBMM tarafından istiklal madalyası ile ödüllendirilmiştir. Ayrıca değerli Türk halkının ona verdiği rütbelerden en büyüğüdür. “Hey gidinin Efesi-Efesi-Efelerin Efesi...” Efelerin Efesi Yörük Ali Şu Dalama'dan geçtin mi Soğuk da sular içtin mi Efelerin içinde Yörük Ali'yi seçtin mi? Hey gidinin efesi efesi Efelerin efesi Şu Dalama'nın çeşmesi Ne hoş olur içmesi Yörük Ali'yi sorarsan Efelerin seçmesi Hey gidinin efesi efesi Efelerin efesi Cepkenimin kolları Parıldıyor pulları Yörük de Ali geliyor Açıl Aydın yolları Hey gidinin efesi efesi Efelerin efesi