PatRoN

ÜLKEMİZDE ÖZEL HEKİMLİK UYGULAMALARI NE DURUMDA

Doç.Dr. Haydar SUR
Marmara Üniversitesi Sağlık Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi

Sağlık hizmetleriyle ilgili çalışma yapıldığında konu ne olursa olsun genellikle hekimlikle ilişkisi gündeme getirilmek durumundadır. Çünkü sağlık hizmetlerinin ne kadar ve ne şekilde kullanılacağını belirleyen kararlarla ilgili yetkiler işin doğası gereği hekimliğin alanında kalıyor. Durum böyle olunca hekimlik uygulamalarının önemini ayrıca belirtmeye gerek bile kalmıyor. Bir ülkede uygulamada hekimlikle ilgili bir sıkıntı varsa bunu düzeltmeden sağlık sisteminin ve sağlık hizmetlerinin ıslahı mümkün olamaz.

Konuyla ilgilenen hemen herkesin ısrarla belirttiği ve gün gibi belirgin olan bir gerçek var: Hekimlerin kamu görevlerinde üstlendikleri sorumluluk ile aldıkları ücret arasında bir uyumsuzluk bulunmaktadır. Bu yıllardır böyle olmalı ki hiçbir devlet memuruna nasip olmayan bir ayrıcalık hekimlere verilmiş. Aynı anda hem devlet memuru olacaksın hem de özel bir kuruluşta çalışma hakkın bulunacak. Bu ilk bakışta hekimlerin lehine gibi görünse de aslında hekimliği acıklı olaylarla karşı karşıya getiren pozisyonlara kapının açılmasıdır. Birçok hekim devlet eliyle ücretlendirilmek istemekte hastasıyla kendisi arasında herhangi bir mali işlemden rahatsızlık duymakta ve makul(!) bir ücretin devletçe ödendiği takdirde özel hizmet uygulamasından vazgeçeceğini ileri sürmektedir. Bu akla yakındır ancak tek sorunun ücretlendirme imiş gibi tartışılması da bizi kısır yargılara götürmektedir. Konu çok karmaşıktır ve hekimlerin ücretlendirilmeleriyle ilgili dünyadaki değişik uygulamaların her birinin avantaj ve dezavantajları vardır.


Türkiye’de Özel Hekimlik (Klinik) Uygulamaları

Ülkemizde özel hekimlik hizmetleri denince akla ilk gelenler şunlardır:
1. Yalnızca kendi muayenehanesinde çalışan hekimlerin hizmetleri
2. Devletin bir kuruluşunda görev alan ve aynı zamanda kendi muayenehanesinde çalışan hekimlerin özel hizmetleri
3. Yalnızca bir özel poliklinik laboratuvar veya hastanenin normal mesaisinde görev alan (staf) hekimlerin hizmetleri
4. Özel bir kuruluşun sürekli hizmetinde çalışan (işyeri hekimi vb.) hekimlerin hizmetleri
5. Devlet görevi de almış ama belli saatlerde özel kuruluşlarda çalışan (işyeri hekimi vb.) hekimlerin hizmetleri
6. Üniversite bünyesinde çalışan ve ismen tercih edildiği için döner sermayeden adına tahakkuk yapılan üniversite hocalarının hizmetleri
7. Devlet görevi olan geceleri ve hafta sonları nöbet tutmak amacıyla özel kuruluşlara giden hekimlerin hizmetleri.

Bu sayılanlara göz atarsak; 1. 3. ve 4. maddelerde sayılan görevler yalnızca özel sektör alanında kalan hizmetleri diğer maddelerdeki görevler de her ikisinin aynı anda uygulandığı hizmetleri içermektedir.