| | #6 (permalink) |
| NE ZAMAN AYRI NE ZAMAN BİRLEŞİK ? Türkçe’de 1980 döneminde başlayan ayrı mı yazmalı birleşik mi yazmalı konusundaki kaos hâlâ sürüyor. Örneğin "karabahtım" mı yazılmalı "kara bahtım" mı yazılmalı gibi. Bu tartışmanın temelinde sözünü ettiğimiz dönemde ülkemizdeki dilbilimciler arasında ortaya çıkan "öztürkçe" "canlı ya da yaşayan Türkçe" bölünmesi yatıyor. Öztürkçe’yi savunanlar genellikle birleşik "yaşayan Türkçe"yi savunanlar ise ayrı yazımdan yanadır. Genel kural olarak eğer iki ayrı sözcük birleşip yeni ve bambaşka anlamlı bir sözcük oluşturuyorsa birleşik yazılmalıdır. Örneğin sivrisinek anamuhalefet karabasan kardelen tümdengelim ortaokul altyapı üstgeçit karadelik gibi... GELİYİM Mİ GELEYİM Mİ ? Sık yapılan yanlışlardan biri de bu. Yani soru eklerindeki ilgeçlerin (edatların) yanlış kullanımı. Geliyim mi söyliyeyim mi ağlıyayım mı başlıyayım mı yatırıyım mı demek ya da yazmak yanlıştır. Doğrusu geleyim mi söyleyeyim mi ağlayayım mı başlayayım mı yatırayım mı olmalı... | |
| | |
| | #7 (permalink) |
| ŞİİR VE NOKTALAMA İŞARETLERİ Sık yapılan bir başka hata şiirlerde dize sonlarında virgül kullanılması. Yapısı gereği şiirde bir dize ya bir cümledir ya da alt dizelerde tamamlanacak olan bir cümlenin parçasıdır. Bir cümle olması halinde dize sonuna virgül değil nokta konulur. Ki bu da şiirin görselliği estetiği ve anlatım kaygısı bakımından illa gerekmez. Ustaların noktalama işareti kullanmadan yazdığı pek çok güzel şiir olduğunu hatırlayın. Bir cümlenin parçası olması halinde ise her dizenin sonuna virgül koymak bir yandan anlamı karmaşıklaştırır söylemi zayıflatır bir yandan da görselliği içinden çıkılmaz hale getirir. Eğer şiirde bölünmüş bir cümleden oluşan birden çok dize varsa anlamı zayıflatmamak söylem kaybının önüne geçmek amacıyla virgül kullanılabilir. Ama "bu dize bitti cümle bitmedi alt dize ya da dizelerde sürüyor" mantığıyla her dize sonuna virgül koyarsanız estetikten içerikten ve okuma kolaylığından ödün vermiş olursunuz. | |
| | |
| | #8 (permalink) |
| BOL NOKTA BOL HATA Türkçe imla kılavuzunda "yan yana iki nokta" şeklinde bir noktalama işareti yok. Ama "yan yana üç nokta" Türkçe imlasında yer alan bir noktalama işareti. Bunu unutmayın. Milli edebiyat akımının ilk dönemlerinde Latin alfabesine geçişin karmaşası içinde kimi yazarların kullandığı "yan yana iki nokta" yanlışı kısa sürede düzeltildi. Çoğu zaman düzyazıda özellikle şiirde yapılan bir başka nokta hatası "yan yana üçten çok nokta" ya da "sıralı nokta" koymak. "Sıralı noktalar" kural olarak bir metinde "bilerek ya da eksik bilgilenme nedeniyle" atlanan veya çıkarılan bölümleri belirtmekte kullanılır. Ya da bir yazının içine herhangi bir metinden bir bölüm alındığında alınan bölüm metnin başından değil başka bir yerinden başlıyorsa bunu belirtmek için "sıralı nokta" kullanılır. Siz şiir ya da düzyazınızdaki cümlelerin sonuna "anlamı ve söylemi güçlendirme" kaygısıyla "üçten fazla" noktayı sıralarsanız ortaya çıkan anlam budur: Yani kastınızdan çok uzak ve tümüyle yanlış bir anlam. | |
| | |
| | #9 (permalink) |
| NİDÂ'YI NÂDİM ETMEYİN Nidâ bildiğiniz gibi ünlem işareti. Cümlelerin sonlarında korku şaşkınlık hayret üzüntü benzeri güçlü duyguları belirtmek için konulur. Bağırma haykırma isyan etme zafer düzeyindeki bir sevinci belirtme gibi güçlü duguysallık ve şiddet içeriği bulunan cümleler de ünlem işaretiyle bitirilir. Bilinmeyen belirlenemeyen anlam verilemeyen durumların ifade edildiği cümlelerin sonuna bunu vurgulamak amacıyla yine ünlem işareti konulur. Sık yapılan bir hata ya da yanlış anlama nedeniyle başvurulan bir yöntem bu tür cümlelerde güya anlamı güçlendirmek vurguyu artırmak amacıyla art arda ünlem işaretinin kullanılması. Oysa art arda iki ya da üç ya da dört ya da daha fazla ünlem işareti Türkçe'nin noktalama işaretleri arasında yer almaz. Ünlem işareti bir kez kullanılır ve istenilen vurguyu yapar. Eğer cümleniz zaten doğuştan vurgusuzsa sizin art arda ünlem işareti koymanız onu ne güçlendirir ne de kurtarır. Olsa olsa zayıflığını iyice ortaya çıkarır. Bir yandan da bu kadar kalabalık "nidâ" bir "nidâ"yı "nâdim" eder. Yani üzer. | |
| | |
![]() |
| Bookmarks |
| Konu araçları | |
| |
Benzer Konular | ||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Cevap | Son Mesaj |
| Bugüne kadar hep kadın kuralları duydunuz, alın size şimdi de erkek kuralları; | McClane | Erkekçe Serbest Alan | 0 | 02-02-2009 12:12 |
| Bugüne kadar hep kadın kuralları duydunuz, alın size şimdi de erkek kuralları; | BüyüLeyici | Erkekçe Serbest Alan | 1 | 20-01-2009 15:27 |
| Bugüne kadar hep kadın kuralları duydunuz, alın size şimdi de erkek kuralları; | RoCK_iN_LoVe | Muhabbet | 3 | 07-09-2006 18:23 |
Forum saati Türkiye saatine göredir. GMT +2. Şuan saat: 06:36 .
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)